Tak jasno wynika z oficjalnego dokumentu władz centralnych tj. założeń Zintegrowanej Sieci Kolejowej i dlatego nie można się dziwić, iż stanowisko Związku Miast Polskich w sprawie przeciwdziałania marginalizacji komunikacyjnej miast średniej wielkości oraz konieczności ponownej analizy założeń Zintegrowanej Sieci Kolejowej jest jednoznaczne, bo samorządowcy z ogromnym zaniepokojeniem przyjęli założenia dokumentu „Zintegrowana Sieć Kolejowa”, który pokazuje kierunki rozwoju infrastruktury kolejowej w Polsce na najbliższe dziesięciolecia.
W ocenie ZMP powyższy dokument: „…w obecnym kształcie rodzi poważne wątpliwości dotyczące realizacji konstytucyjnej zasady zrównoważonego rozwoju, spójności terytorialnej państwa oraz równych szans rozwojowych wszystkich regionów.”
Tym bardziej, że już od bardzo wielu lat środowisko samorządowe zwraca uwagę na narastający problem pogłębiających się dysproporcji pomiędzy obszarami funkcjonalnymi, co przede wszystkim dotyczy to miast średnich i małych, które stanowią filary rozwoju społecznego i gospodarczego dla otaczających je samorządów.
Samorządowcy zwracają uwagę, że: „To właśnie te miasta zapewniają mieszkańcom dostęp do usług publicznych, edukacji, ochrony zdrowia, rynku pracy i kultury, będąc jednocześnie naturalnymi centrami rozwoju. Ten rozwój jest jednak niemożliwy bez nowoczesnej i sprawnej infrastruktury transportowej. Infrastruktura kolejowa i drogowa nie jest wyłącznie elementem systemu komunikacyjnego państwa. Jest jednym z najważniejszych narzędzi prowadzenia polityki regionalnej, decydującym o lokalizacji inwestycji, dostępności rynku pracy, mobilności mieszkańców oraz możliwościach rozwoju przedsiębiorczości. Każda decyzja dotycząca przebiegu głównych korytarzy transportowych wywiera skutki odczuwalne przez dziesięciolecia i wpływa na kierunki rozwoju całych regionów.”
Związek Miast Polskich podkreśla, że: „… rozwiązania zawarte w projekcie Zintegrowanej Sieci Kolejowej, które prowadzą do dalszego osłabienia dostępności transportowej znacznej części Polski. (…) Rozwój nowych połączeń kolejowych jest niezbędny i powinien obejmować wszystkie regiony Polski. Nie może się jednak odbywać kosztem trwałego wykluczania niektórych obszarów z najważniejszych krajowych korytarzy transportowych. Państwo powinno prowadzić politykę infrastrukturalną wzmacniającą spójność terytorialną kraju, a nie pogłębiającą istniejące dysproporcje rozwojowe.”
Stąd zdaniem Związku Miast Polskich przedstawiona koncepcja wymaga ponownej, pogłębionej analizy z udziałem środowisk naukowych, ekspertów oraz przedstawicieli samorządów lokalnych. Zaś dokument wyznaczający kierunki rozwoju infrastruktury kolejowej na kolejne dziesięciolecia powinien opierać się na transparentnych analizach, rzetelnych prognozach społeczno-gospodarczych oraz rzeczywistym dialogu z partnerami samorządowymi. Tylko wówczas możliwe będzie stworzenie sieci transportowej odpowiadającej potrzebom całego państwa, a nie jedynie wybranych obszarów.
Co też wydaje się szczególnie ważne grzmią samorządowcy: „… współczesna polityka transportowa państw europejskich opiera się na budowie sieci wzajemnie uzupełniających się połączeń, a nie wyłącznie na koncentracji ruchu w kilku dominujących korytarzach. Dywersyfikacja przebiegu głównych tras zwiększa bezpieczeństwo systemu transportowego, poprawia jego przepustowość oraz umożliwia bardziej równomierny rozwój gospodarczy poszczególnych regionów.”
Niepokój samorządów budzi brak publicznego przedstawienia pełnych analiz, które stanowiły podstawę zmiany wcześniejszych założeń planistycznych, tj.: analiz kosztów i korzyści uwzględniających skutki społeczne, gospodarcze i środowiskowe rezygnacji z planowanej linii; prognoz potoków pasażerskich i towarowych; analiz porównawczych oceniających efektywność różnych wariantów przebiegu sieci; oceny wpływu przyjętych rozwiązań na dostępność transportową miast średniej wielkości oraz obszarów zagrożonych depopulacją; informacji o przebiegu konsultacji eksperckich i samorządowych, w tym o zgłoszonych uwagach oraz sposobie ich rozpatrzenia.
MK, Fot. Dziennik Legnicki
