Samorządowcy domagają się od Premiera Donalda Tuska 8 miliardów złotych na wzmocnienie mieszkalnictwa komunalnego i społecznego.
Specjalny list w tej sprawie wysłali na jego ręce, gdzie przedstawiają Premierowi swoje merytoryczne argumenty: „W związku z powyższym wnioskujemy o wydzielenie w Priorytecie 2 Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego Polski na lata 2028-2034 działania – osobnego programu rozwoju mieszkalnictwa komunalnego i społecznego w Polsce, z alokacją co najmniej 8 mld euro. Alokacja taka dawałaby gwarancję dużego wzmocnienia w latach 2028-2034 obecnej wysokości wsparcia mieszkalnictwa realizowanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego z Funduszu Dopłat.”
W uzasadnieniu swoich postulatów skierowanych do Premiera Tuska samorządowcy ze Związku Miast Polskich napisali m.in.:
„Skala potrzeb mieszkaniowych oraz niekorzystne procesy demograficzne zachodzące szczególnie w małych i średnich miastach wymagają znacznych środków finansowych na rozwiązania o charakterze systemowym czego wyrazem powinien być siedmioletni program rozwoju budownictwa komunalnego i społecznego. Dane statystyczne wprost wskazują, że budownictwo komunalne i społeczne nadal stanowi marginalną część nowej podaży mieszkań. W 2025 r. sektor komunalny i społeczne budownictwo czynszowe oddały łącznie 5 929 mieszkań, wobec 134 149 mieszkań deweloperskich. Oznacza to, że mieszkania komunalne i społeczne stanowiły zaledwie 2,8% (!) nowej podaży, a na jedno takie mieszkanie przypadały około 23 mieszkania deweloperskie. Dysproporcja ta ma szczególne znaczenie w miastach małych i średnich, gdzie rynek prywatny jest znacznie słabszy. Różnice w potencjale inwestycyjnym widoczne są również w danych BGK. W 2025 r. dofinansowaniem objęto ok. 5900 nowych mieszkań, ok. 40% z tej liczby wybudowano w kilkunastu największych miastach. Dane te wskazują na istotnie mniejszą skalę zdolności inwestycyjnej miast średnich i małych uzasadniają wprowadzenie terytorialnego mechanizmu wsparcia, uwzględniającego ich słabszy rynek mieszkaniowy i większą zależność od inwestycji publicznych. Jednocześnie doświadczenia samorządów wskazują, że realizacja tych przedsięwzięć jest w praktyce uzależniona od odpowiednio wysokiego poziomu wsparcia bezzwrotnego. Przy ograniczonej bazie dochodowej i niewielkich możliwościach finansowania inwestycji kredytem wiele gmin nie jest w stanie samodzielnie sfinansować i zrealizować inwestycji mieszkaniowych w skali odpowiadającej rzeczywistym potrzebom lokalnych społeczności. Ma to szczególne znaczenie Panie Premierze wobec ustawowych zadań własnych gmin w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej.
Skuteczna realizacja tych zadań wymaga zapewnienia stabilnych, przewidywalnych i adekwatnych instrumentów finansowania. Postulowana alokacja w wysokości 8 mld euro w ramach PPKR 2028-2034 powinna stanowić podstawę finansową programu obejmującego budowę mieszkań komunalnych i społecznych, modernizację istniejącego zasobu oraz przywracanie do użytkowania pustostanów ze środków UE. Program powinien mieć charakter wieloletni, zapewniać wysoki udział finansowania bezzwrotnego oraz uwzględniać komponent terytorialny, ze szczególnym wsparciem dla średnich i małych miast tracących funkcje społecznego-gospodarcze oraz ich, dotkniętych depopulacją, obszarów funkcjonalnych.
Proponowane rozwiązanie pozostaje również zgodne z przygotowywaną przez Komisję Europejską „Strategią dotyczącą prawa do pozostania: Twój region, Twoja przyszłość” (,„Right to Stay Strategy: Your Region, Your Future”), której przyjęcie planowane jest na IV kwartał 2026 r. Dostępne cenowo mieszkanie powinno być w tym kontekście traktowane nie tylko jako element polityki społecznej, lecz także jako instrument polityki rozwojowej, demograficznej i terytorialnej Państwa.”
MK, Fot. Dziennik Legnicki
